Αν νομίζεις ότι ένα παιδί ενός έτους απλώς παίζει, σου έχω νέα, κάνει κάτι πολύ πιο σοβαρό από αυτό που φαίνεται. Παρατηρεί
Αν αναρωτιέσαι πότε άρχισε να σε αντιγράφει, η απάντηση είναι ήδη. Δεν κρατάει απλώς ένα αντικείμενο, το χρησιμοποιεί. Παίρνει τη βούρτσα και τη βάζει στα μαλλιά του, πιάνει το τηλέφωνο και «μιλάει», σπρώχνει το αυτοκινητάκι και κάνει ήχους. Δεν είναι τυχαίο, είναι ο τρόπος που μαθαίνει πώς λειτουργεί ο κόσμος. Και εδώ υπάρχει μια μικρή παγίδα, γιατί ό,τι βλέπει, το κρατάει. Τον τρόπο που μιλάς, το πώς αντιδράς, ακόμα και τις λεπτομέρειες που νομίζεις ότι δεν προσέχει. Αν έχει μεγαλύτερα αδέλφια, η επιρροή γίνεται ακόμα πιο έντονη, γιατί τα παιδιά αντιγράφουν παιδιά με απίστευτη ταχύτητα. Δεν χρειάζεται να γίνεις κάποια άλλη, απλά να θυμάσαι ότι είσαι το βασικό του πρότυπο, ακόμα κι όταν δεν το καταλαβαίνεις.
Μνήμη, αποχωρισμός και η αρχή της κατανόησης
Κάπου πριν κλείσει τα δύο, θα σε εκπλήξει με το πόσο θυμάται. Κρύβεις κάτι και το ψάχνει επίμονα, γιατί ξέρει ότι υπάρχει, ακόμα κι αν δεν το βλέπει. Αυτή η μικρή «ανακάλυψη» αλλάζει πολλά, γιατί μαζί της έρχεται και μια πιο ήρεμη σχέση με τον αποχωρισμό. Αρχίζει να καταλαβαίνει ότι φεύγεις αλλά επιστρέφεις. Αν του δείξεις πού πηγαίνεις, αν του δώσεις εικόνα, το βοηθάς να σε «κρατάει» στο μυαλό του. Παράλληλα όμως, υπάρχει κάτι που ακόμα δεν έχει χτίσει, τη σύνδεση αιτίας και αποτελέσματος. Μπορεί να ξέρει ότι κάτι κινείται, αλλά δεν μπορεί να προβλέψει τι θα γίνει μετά. Και εκεί χρειάζεται εσένα, όχι για να το περιορίσεις, αλλά για να το προστατεύσεις.
Και κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, υπάρχει μια στιγμή που σου φέρνει ένα παιχνίδι και σε κοιτάει, σαν να σου λέει «δες με». Θέλει συμμετοχή, αλλά με τους δικούς του όρους. Άλλοτε σε θέλει μέσα στο παιχνίδι, άλλοτε θέλει να το κάνει μόνο του. Και ναι, θα σταματήσει για ένα δευτερόλεπτο περιμένοντας το χειροκρότημά σου, γιατί η επιβεβαίωση είναι καύσιμο για ό,τι κάνει. Δεν έχει ακόμη την κρίση να καταλάβει τι είναι επικίνδυνο, ούτε τη μνήμη να αποφύγει το ίδιο λάθος την επόμενη φορά. Αυτό που έχει όμως είναι μια απίστευτη δίψα να μάθει. Και όσο εσύ είσαι εκεί, λίγο πίσω, λίγο δίπλα, δίνοντάς του χώρο αλλά και ασφάλεια, τόσο θα βλέπεις αυτό το μικρό μυαλό να ανοίγει, μέρα με τη μέρα, με έναν τρόπο που δεν επαναλαμβάνεται ποτέ ίδιος.
Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock