Ανακαλύπτεις ψίχουλα στον καναπέ, ρωτάς ποιος έφαγε το μπισκότο και το παιδί σε κοιτάζει με την αθωότητα ανθρώπου που μόλις επέστρεψε από άλλο πλανήτη. Το πρώτο ψέμα μπορεί να σε ανησυχήσει, επειδή το μυαλό σου τρέχει γρήγορα από το κρυμμένο μπισκότο στα μεγάλα μυστικά της εφηβείας. Ωστόσο, τα μικρά ψέματα στην παιδική ηλικία
Για να καταλάβεις τι συμβαίνει, μην ακούς μόνο το ψέμα, κοίταξε τι προσπαθεί να πετύχει το παιδί. Μπορεί να θέλει να αποφύγει την τιμωρία, να μη σε απογοητεύσει, να κερδίσει την προσοχή σου ή να παρουσιάσει τον εαυτό του λίγο πιο γενναίο και ενδιαφέροντα. Ένα παιδί που λέει ότι πήρε άριστα ίσως δεν προσπαθεί απλώς να σε εξαπατήσει, ίσως φοβάται ότι η πραγματική επίδοση δεν είναι αρκετή για σένα. Ρώτησέ το ήρεμα τι συνέβη, χωρίς ανάκριση και έτοιμες κατηγορίες. Όταν νιώθει ότι μπορεί να παραδεχτεί ένα λάθος χωρίς να γκρεμιστεί ο κόσμος, έχει λιγότερους λόγους να κρυφτεί πίσω από μια επινοημένη ιστορία.
Η αντίδρασή σου μπορεί να ενθαρρύνει την ειλικρίνεια
Αν γνωρίζεις ήδη την απάντηση, απόφυγε ερωτήσεις που στήνουν παγίδα, όπως «έσπασες εσύ το ποτήρι;». Πες καλύτερα «βλέπω ότι έσπασε το ποτήρι, θέλω να μου πεις τι έγινε». Έτσι μεταφέρεις τη συζήτηση από την ομολογία στην ευθύνη. Ξεχώρισε επίσης την πράξη από τον χαρακτήρα του, το παιδί είπε ένα ψέμα, δεν είναι ψεύτης. Μπορείς να εξηγήσεις τη συνέπεια με απλά λόγια και να του δώσεις την ευκαιρία να διορθώσει ό,τι μπορεί. Αναγνώρισε την ειλικρίνειά του όταν τελικά σου λέει την αλήθεια, ειδικά αν δυσκολεύεται. Και φυσικά, πρόσεξε το δικό σου παράδειγμα, γιατί τα παιδιά διαθέτουν εξαιρετικό ραντάρ για τις «μικρές» αλήθειες των μεγάλων.
Τα περιστασιακά ψέματα για μικρά πράγματα συνήθως δεν είναι λόγος πανικού. Χρειάζονται περισσότερη προσοχή όταν γίνονται επίμονα, περίπλοκα, προκαλούν συχνά προβλήματα στο σχολείο ή στις σχέσεις, συνοδεύονται από κλοπές, επιθετικότητα ή μοιάζουν να καλύπτουν έντονο φόβο. Τότε αξίζει να αναζητήσεις τι έχει αλλάξει στη ζωή του παιδιού και να συμβουλευτείς έναν ειδικό παιδικής ανάπτυξης. Στις περισσότερες περιπτώσεις, όμως, η ειλικρίνεια χτίζεται μέσα σε μια σχέση όπου το λάθος δεν ακυρώνει την αγάπη και η αλήθεια δεν οδηγεί αυτομάτως σε έκρηξη. Στόχος σου δεν είναι να μεγαλώσεις ένα παιδί που φοβάται να πει ψέματα, αλλά ένα παιδί που νιώθει αρκετά ασφαλές ώστε να λέει την αλήθεια.
Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock