«Δεν μπορώ άλλο, δεν αντέχω άλλο…». Μια φράση που μπορεί να ψιθυρίσει κάποια στιγμή μια γυναίκα. Μια φράση που έρχεται σε αντίθεση με την εξωτερική της εικόνα, καθώς όλα δείχνουν να λειτουργούν όπως και πριν. Οι υποχρεώσεις εκπληρώνονται, οι ρόλοι διατηρούνται, η καθημερινότητα συνεχίζεται. Μέσα της όμως, ο ψυχικός της κόσμος εμφανίζει μια σιωπηλή κόπωση που συχνά δεν εξωτερικεύεται. Και έτσι συνεχίζει να φροντίζει, να οργανώνει, να ανταποκρίνεται. Άλλωστε, ακόμη και αν τολμήσει να εκφράσει πώς αισθάνεται, συχνά ακούει: «Δεν έχεις ανάγκη εσύ, είσαι δυνατή».
Το να μην ζητά κανείς βοήθεια δεν σημαίνει απαραίτητα δύναμη. Μπορεί να σημαίνει ότι έχει μάθει να συνδέει την αξία του με το να τα καταφέρνει μόνος. Το κόστος όμως μπορεί να είναι μεγάλο. Όταν οι ανάγκες παραμένουν ανεκπλήρωτες, το σώμα αρχίζει να “μιλά”: μέσα από ένταση, κόπωση, άγχος ή διαταραχές στον ύπνο.
Η αληθινή δύναμη δεν βρίσκεται στο να μη λυγίζεις ποτέ. Βρίσκεται στο να μπορείς να πεις «κουράστηκα». Στο να επιτρέπεις στον εαυτό σου να βάζει όρια, να ζητά βοήθεια, να αναγνωρίζει ότι έχει ανάγκες – και ότι δεν είναι απαραίτητο να τα καταφέρνει πάντα μόνος. Δεν χάνεται η αξία ούτε η δύναμη όταν παραδέχεσαι την κόπωσή σου. Αντίθετα, η δύναμη ενισχύεται όταν επιτρέπεις στον εαυτό σου να είναι ανθρώπινος: να κουράζεται, να αμφιβάλλει, να χρειάζεται.
Το να μπορείς να πεις «όχι, δεν μπορώ τώρα» χωρίς ενοχές, να αφουγκραστείς τον εσωτερικό σου κόσμο και να αναρωτηθείς «πώς είμαι πραγματικά σήμερα;», αποτελεί πράξη αυτοφροντίδας και αυτοσεβασμού. Η ξεκούραση της ψυχής δεν είναι πολυτέλεια. Είναι αναγκαία προϋπόθεση για ισορροπία και ευεξία. Γιατί τελικά, η πραγματική δύναμη δεν βρίσκεται στο να αντέχεις τα πάντα — αλλά στο να αναγνωρίζεις πότε χρειάζεσαι να σταματήσεις.
Κείμενο: Μαρίνα Μόσχα